Leczenie bezdechu sennego – jakie są metody?
Bezdech senny to poważne zaburzenie oddychania podczas snu, które prowadzi do wielokrotnych przerw w oddychaniu, niedotlenienia organizmu oraz fragmentacji snu. Nieleczony może zwiększać ryzyko nadciśnienia, chorób serca, cukrzycy, a także powodować przewlekłe zmęczenie i problemy z koncentracją.
Na szczęście współczesna medycyna oferuje wiele skutecznych metod leczenia, które dobiera się indywidualnie w zależności od przyczyny i nasilenia choroby.
1. Zmiana stylu życia (leczenie zachowawcze)
U części pacjentów, zwłaszcza z łagodnym bezdechem, podstawą terapii są działania niefarmakologiczne.
Najważniejsze zalecenia:
- redukcja masy ciała,
- regularna aktywność fizyczna,
- unikanie alkoholu i leków nasennych przed snem,
- rzucenie palenia,
- spanie na boku (terapia pozycyjna),
- poprawa higieny snu.
Zmiana stylu życia często stanowi pierwszy krok leczenia i może znacząco zmniejszyć liczbę epizodów bezdechu.
2. Terapia CPAP – złoty standard leczenia
Najskuteczniejszą metodą leczenia obturacyjnego bezdechu sennego jest terapia CPAP (Continuous Positive Airway Pressure), polegająca na podawaniu powietrza pod stałym dodatnim ciśnieniem przez maskę podczas snu.
Korzyści terapii CPAP:
- utrzymanie drożności dróg oddechowych,
- eliminacja epizodów bezdechu,
- poprawa jakości snu,
- zmniejszenie senności dziennej,
- redukcja ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych.
Skuteczność CPAP zależy jednak od regularnego stosowania oraz właściwego doboru maski i ustawień urządzenia.
3. Aparaty wewnątrzustne (szyny ortodontyczne)
U pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym bezdechem stosuje się aparaty wysuwające żuchwę, które zwiększają przestrzeń w gardle i zapobiegają zapadaniu się tkanek miękkich.
Zalety:
- większa wygoda niż CPAP u części pacjentów,
- łatwość transportu,
- brak konieczności zasilania.
Aparaty te wymagają jednak indywidualnego dopasowania przez stomatologa lub ortodontę.
4. Leczenie chirurgiczne
W wybranych przypadkach stosuje się zabiegi operacyjne, szczególnie gdy bezdech wynika z nieprawidłowości anatomicznych.
Możliwe procedury:
- korekcja przegrody nosa,
- usunięcie migdałków,
- plastyka podniebienia miękkiego,
- operacje języka lub żuchwy,
- implanty podniebienne,
- chirurgia bariatryczna (przy otyłości).
Skuteczność leczenia chirurgicznego zależy od przyczyny bezdechu oraz odpowiedniej kwalifikacji pacjenta.
5. Terapia farmakologiczna
Nie istnieje lek, który całkowicie leczy bezdech senny, jednak farmakoterapia bywa stosowana pomocniczo w leczeniu objawów lub chorób współistniejących, np.:
- leczenie alergii i niedrożności nosa,
- leczenie refluksu,
- leczenie nadciśnienia i zaburzeń metabolicznych.
6. Nowoczesne metody leczenia
Rozwój technologii wprowadza nowe opcje terapeutyczne, takie jak:
🔹 Stymulacja nerwu podjęzykowego – implant aktywujący mięśnie języka podczas snu
🔹 Terapia miofunkcjonalna – ćwiczenia mięśni jamy ustnej i gardła
🔹 Telemonitoring CPAP – zdalne monitorowanie skuteczności terapii
🔹 Inteligentne urządzenia APAP/BiPAP – automatycznie dostosowujące ciśnienie
Jak dobrać odpowiednią metodę leczenia?
Wybór terapii zależy od:
- stopnia nasilenia bezdechu (AHI),
- przyczyny zaburzenia,
- anatomii dróg oddechowych,
- chorób współistniejących,
- preferencji pacjenta.
Podstawą jest diagnostyka snu (polisomnografia lub badanie domowe), która pozwala lekarzowi zaplanować skuteczne leczenie.
Podsumowanie
Bezdech senny jest chorobą przewlekłą, jednak dzięki właściwie dobranej terapii można skutecznie kontrolować objawy i zapobiegać powikłaniom. Najczęściej stosowaną metodą pozostaje terapia CPAP, ale w zależności od pacjenta możliwe są również aparaty ortodontyczne, leczenie chirurgiczne czy zmiana stylu życia. Kluczowe znaczenie ma wczesna diagnoza oraz regularne stosowanie zaleconej terapii.
